Prins Charles, de prins met de brandende wens iets te betekenen.
Of het verhaal van een prins, die een constructieve invulling geeft aan de rol die hem door zijn afkomst is toegewezen.
In vele sprookjes komt het motief voor van de zieke koning of van het zieke land dat genezing behoeft. Dan moet er van alles gebeuren om het land te herstellen. Als een held of een ridder de moed heeft om de noden die er zijn onder ogen te komen en hierin energie investeert, dan kan het land en de koning weer tot leven worden gewekt. Eentje moet de rol op zich nemen om te bevoelen wat er niet op zijn plek ligt. Hij neemt de tijd om te luisteren en waar te nemen. Hij volgt van kortbij wat er gebeurt door zich ook op de plek te begeven waar de noden zich voordoen. In een van de verhalen over Koning Arthur en Guinevere wordt beschreven dat zij het hele land afreizen om met de mensen mee te werken en van kortbij te ervaren welke de noden van hun onderdanen zijn.
Enkele dagen geleden werd ik getroffen door enkele beelden in een documentaire over Prins Charles.
Hij is ondertussen zestig geworden en weet nu voor zichzelf waar hij aan toe is. Veel van wat in de documentaire werd getoond bereikt amper of nooit het nieuws. We horen dagelijks altijd weer wat er misgaat in de wereld en en marge vernemen we nu en dan wat er goed loopt. Maar de beelden waren een levende actuele illustratie van het sprookjesmotief dat ik hierboven beschreef.
Prins Charles heeft ervoor gekozen om zelf inhoud te geven aan een rol die hij zelf niet gekozen heeft. Wat hij zelf wel kan kiezen is hoe hij met deze rol omgaat. Als toekomstige koning heeft hij veel invloed. Een koning staat symbool voor de beschermer en hoeder van het heil van het volk. Hij vertegenwoordigt wat een volk bijeenhoudt. Als hij wat hij vertegenwoordigt ter harte neemt dan staat hij ook volop in zijn kracht. Hij is dan de dienaar van de belangen van het volk. Als de koning ziek is is hij ten prooi gevallen aan macht. Dan dient hij zijn eigen belangen.
De geschiedenis laat ons zien wat de gevolgen kunnen zijn van dergelijke macht. Dan is er geen sprake meer van kracht maar van verzwakking, die gecompenseerd wordt door geweld en dwang. Charles kiest voor de weg van de afdaling. Hij wil zien wat er gebeurt, als een ooggetuige.
Hij gaat niet bij de pakken zitten. Hij kiest geen partij, gedraagt zich niet als een politieker, maar neemt wel standpunten in ten aanzien van wat niet in orde is. Dat standpunt is enerzijds de confrontatie aangaan met wat er is en vervolgens energie investeren in het bedenken van creatieve oplossingen door er ook de nodige deskundigen bij te halen. Dagelijks investeert hij energie in opbouwende initiatieven, waar hij geld naar toe laat vloeien. Ook zorgt hij ervoor dat jonge mensen de nodige steun en fondsen krijgen om hun talenten te ontplooien.
Over zijn keuze getuigt Charles het volgende:
’Ik ben begaan met de toekomst, met wat we onze kinderen nalaten. Dat drijft me voort. We mogen het voor hen niet verpesten.’
Hij was toen hij jong was de eerste troonopvolger, die buiten het paleis zijn weg vond. Hij studeerde in Cambridge. Deze ervaring heeft hem gemerkt voor het leven. Hij had zijn ogen kunnen sluiten voor wat buiten het paleis gebeurt en zich identificeren met alles wat van hem werd verwacht. Hij gedroeg zich daarentegen als een vrijmoedig man, die niet terugschrikt voor het verkennen van nieuwe wegen.
Prins Charles vertelt over deze ervaring het volgende:
’Het was niet gemakkelijk. Het vormde je ziel, maar in mijn geval was het letterlijk overleven. Dat weten de mensen niet, daar staan ze nooit bij stil dat ik erop uit gestuurd werd om gewone dingen te doen.’
Hij heeft alles op alles gezet om deze dingen te doen en wil er ook echt iets mee doen. Dat betekent dagelijks op stap gaan, je tussen de mensen en hun problemen begeven, waarnemen wat er werkelijk aan de hand is. Op deze wijze slaagde hij erin om heel wat organisaties in het leven te roepen met diverse doeleinden. Een voorbeeld is The Britisch Asian Trust. Een stichting voor het behoud van Afghaanse ambachtskunst. Op deze wijze wordt het mogelijk om vaardigheden aan de volgende generatie door te geven. Een ander initiatief is een vijfdaagse denksessie met buurtbewoners van een stadje dat het erg moeilijk heeft. Hieruit ontstaat een vernieuwende oplossing, die aan veel noden tegelijk tegemoet komt. Er wordt steun gegeven aan een fabriek voor vliegtuig-en auto-onderdelen waar jongeren een tweede kans krijgen. Ze worden uit gevangenissen en jeugdinrichtingen gehaald. De jongens krijgen een technische opleiding. Hij regelt ook ontmoetingen om in dialoog te gaan met mensen met een verschillende levensvisie, omdat hij gelooft dat ieder er baat bij heeft als er bruggen worden geslagen.
Als men hem vraagt hoe hij zijn rol bepaald heeft dan antwoordt hij dat hij deze gaandeweg heeft ingevuld.
‘Je beweegt een beetje in de marges en je kijkt waar je kan helpen. Een duwtje hier en daar. Iedereen, die deze positie bekleedt, moet zelf beslissen wat hij ermee wil’.
In al deze engagementen draait het om contact en loyaliteit.
Maar de inspiratie en de ideeën voor dit werk haalt Charles vooral uit zijn tuin, waar hij zich regelmatig terugtrekt om tot zichzelf te komen. Het gaat hier in wezen om een spiritualiteit van beneden die door een spiritualiteit van boven gevoed wordt.
Charles zegt over deze passie voor tuinieren:
’Als je vanuit je droom tuiniert, vindt je weerklank bij de anderen. Want op dat onderbewuste niveau zijn we allemaal met elkaar verbonden.’
In zijn tuin bevindt zich een hoekje, dat aan zijn dierbare grootmoeder gewijd is. Haar overlijden betekende voor hem een groot gemis, want ze heeft hem veel bijgebracht. Ze leeft voor hem verder door voort te zetten wat voor haar belangrijk was. Op een ander rustig plekje bevindt zich een klein gebouwtje, een sanctuarium, waar Charles zich biddend terugtrekt. Hij noemt het een oord van overpeinzing. Niemand stoort hem daar. In de vormgeving werd gewerkt met de oorspronkelijke afmetingen van de vinger, de oer-inch. Door deze af te schaffen hebben we ons volgens Charles afgesneden van het universum.
Al deze momentopnames uit het leven van een prins lieten mij niet onberoerd. Ze spiegelen oude waarden waar we in deze tijd van vervlakking zeer naar hongeren. Ze geven een zinnige invulling aan leiding geven, die hier de vorm aanneemt van dienstverlening. Een leiding die symbool staat voor wat mensen op een dieper niveau met elkaar verbindt.
Het hebben van een positie hoeft niet tegen de belangen van een volk in te gaan, het wordt integendeel de drijvende kracht die verandering brengt daar waar de hoop dreigt te worden opgegeven.
Het verhaal lijkt misschien te mooi om waar te zijn maar het is wel degelijk een realiteit die zich nu voltrekt.
Het verhaal dient niet om Charles op een of andere manier uit te vergroten, want hij moet ook dagelijks afstemmen op wat hem leidt. Het laat juist zien dat oplossingen ingebed liggen in een kracht, die ons allen overstijgt. Het is uiteindelijk deze kracht, die onze hoop vorm geeft. Die ons doet kijken in de richting waarin we tot dusverre niet keken. Een kracht die diep in ons wezen is ingebed.
In het perspectief van dit verhaal denk ik aan de oude woorden van Franciscus:
Heer, leer mij aanvaarden wat ik niet kan veranderen, en te zien wat ik wel kan veranderen en de moed om het verschil te zien tussen de twee.
|
