Een ecologisch project in de gevangenis van St. Hubert in de Ardennen.
In de gevangenis van St.Hubert geeft men de gevangenen de kans om met tuinieren nieuwe ervaringen op te doen. Ze mogen hiervoor hun cel verlaten en in de volle natuur arbeiden. Ze herontdekken op deze wijze het ritme van de natuur, wat hen helpt dichter bij zichzelf te komen. Er worden heel wat groenten gekweekt, die in de keuken van de gevangenis worden verwerkt.
Zo krijgen de gevangenen het gevoel terug aan het geheel te kunnen bijdragen. Voor de meeste gevangenen is de grond bewerken, zaaien, telen en oogsten iets totaal onbekend. Ze moeten dus ook alles van A tot Z leren en dat kost heel wat geduld en toewijding. Op deze wijze kunnen ze ook in henzelf krachten aanboren, die ze voordien niet aanspraken.
Ze leren verantwoordelijkheid dragen en doorzetten als iets wat minder lukt.
Begeleiders zetten zich in om alles met zorg aan te leren en geven de gevangenen ook het gevoel dat ze een zinvolle bijdrage leveren. Sommige gevangenen kunnen, als ze daarvoor kiezen, een vorming in tuinieren volgen. Ze bekomen dan een attest, dat door de Sociale Promotie erkend is. Dat maakt het voor hen mogelijk, na hun vrijlating, werk in de tuinsector te vinden.
Dit project zorgt ervoor dat de mens in de gevangene wordt aangesproken en kansen krijgt. Het werken in de tuin heeft een therapeutisch effect en het draagt bij tot een heroriëntatie. De belangrijkste ervaring is ontdekken dat je van niets vertrekt, de blote grond, en dat daaruit iets nieuw kan voortkomen.
De weerslag van dit werk in de natuur is te merken aan het gedrag van de gevangenen.
Zo groeit met dit project de hoop op een betere omkadering voor gevangenen, die na hun vrijlating zich opnieuw in de maatschappij moeten oriënteren. Ze hebben dan iets dat ze kunnen aanbieden en constructief investeren.
Ondertussen heeft Nature et Progrès, de franstalige Velt, ter plekke een vorming in biologisch tuinieren opgezet. De organisatie is ook bereid om gevangenen, die deze vorming hebben gehad, na hun vrijlating in te zetten als raadgevers bij tuinieren.
Er werd ook een boomgaard gecreëerd met oude soorten uit de regio. De boomgaard maakt deel uit van een reeks conserverende boomgaarden, die door het agronomisch centrum van Gembloux werden ontwikkeld.
Dit tuinproject gaat uit van wat men noemt: "herstellende rechtvaardigheid".
De visie hierachter is het geloof dat rechtvaardigheid niet zozeer met straffen te maken heeft, maar met ervoor zorgen dat degene die de ander schade berokkend heeft ook actief iets bijdraagt aan het welzijn van de ander.
Zo kan hij door een dienst te verlenen aan, zijn schuld constructief vereffenen.
Deze visie wordt in sommige gevallen in Amerika al sedert jaren met succes toegepast. Op deze wijze neemt de dader de verantwoordelijkheid voor zijn wangedrag op zich en leert terug een menswaardig veilig bestaan opbouwen.
Het doel van dergelijke omkadering is ervoor zorgen dat de gevangene tijdens zijn opsluiting een normaal levensritme terug kan vinden. Dit betekent ook dat de gevangene door wat hij doet een beter beeld over zichzelf moet kunnen krijgen. Dat hij door in contact te komen met de slachtoffers tot het besef komt van de impact van zijn gedrag op de ander.
Dit besef leidt uiteindelijk tot oprechte spijt, die constructief kan worden geïnvesteerd in dienstverlening. De gevangene verlaat de gevangenis anders dan hij gekomen is. Hij neemt zijn lot zelf in handen en is zich meer bewust van zijn eigen mogelijkheden.
Tuinieren met respect voor de natuur leidt uiteindelijk tot zelfrespect.
Een begeleidster vertelt dat ze merkt dat de gevangenen hierdoor een andere kijk op de wereld en hun medemensen krijgen. Ook de contacten tussen de begeleiders en de gevangenen zijn veranderd.
De vooroordelen vallen weg. Er wordt veel meer naar elkaar geluisterd. En ze voegt eraan toe:
"De aarde is het leven, het is de meest elementaire manier om voeling te krijgen met onze aanwezigheid op deze planeet en met het leven zelf".
Het doet deugd om te ontdekken dat in ons land dergelijke hoopvolle perspectieven een kans krijgen.
Ze krijgen te weinig aandacht. De hele inzet van Nature en Progrès gebeurt door vrijwilligers, die in het project geloven. Wat me hier speciaal in raakt is dat door dit initiatief weer eens duidelijk wordt dat we moeten ophouden met schuld door straf te vereffenen. We komen verder als we schuld omzetten in een dienst verlenen aan, dan kan de schuld ook worden gelost. Als schuld echt kan worden gelost komt er helende energie vrij, die alle betrokkenen ten goede komt.
Het lijkt mij dat de mensheid schreeuwt om verlossing. Maar om deze te ervaren hebben we nieuwe perspectieven nodig. Dit project is een kleine stap in deze richting, maar elke kleine stap draagt bij tot het geheel.
Ik voeg hieronder de tekst en de muziek van het lied van Ramses Shaffy: "We zullen doorgaan" toe.
Hiermee betuig ik dank aan alle vrijwilligers, die zich in welke vorm dan ook in onze gevangenissen inzetten om ook daar menswaardige contacten op te bouwen.
Ze staan als begeleiders blootgesteld aan sterke tegenkrachten en hun werk confronteert hen met veel eenzaamheid. Maar iets doet hen desondanks doorgaan... het geloof in het herstel van wat gebroken is... het besef dat we met zijn allen verantwoordelijk zijn voor het handhaven van onze menswaardigheid.
We zullen doorgaan
Met de stootkracht
Van de milde kracht
Om door te gaan
In een sprakeloze nacht
We zullen doorgaan
We zullen doorgaan
Tot we samen zijn
We zullen doorgaan
Met de wankelende zekerheid
Om door te gaan
In een mateloze tijd
We zullen doorgaan
We zullen doorgaan
Tot we samen zijn
We zullen doorgaan
Met het zweet op ons gezicht
Om alleen door te gaan
In een noodgang zonder lift
We zullen doorgaan
We zullen doorgaan
Tot we samen zijn
We zullen doorgaan
Telkens als we stil staan
Om weer te gaan
Naakt in de orkaan
We zullen doorgaan
We zullen doorgaan
Tot we samen zijn
We zullen doorgaan
Als niemand meer verwacht
Dat we weer doorgaan
In een sprakeloze nacht
We zullen doorgaan
We zullen doorgaan
Tot we samen zijn......
tekst en muziek Ramses Shaffy
ook te zien en te beluisteren op deze link:
|
