je kunt ook altijd terug door deze poort

Navdanya

Ik hoor mensen vaak klagen over wat er zoal aan de hand is in de wereld. Er is inderdaad veel aan de hand. Veel dingen liggen niet op hun plaats. Maar tegelijkertijd zijn er overal in de wereld verspreid mensen bezig met heropbouw. Ze reiken nieuwe perspectieven aan. Ze helpen ons in een andere richting te kijken. Ze werken in een perspectief van hoop. Jammer genoeg bereikt wat ze doen soms amper het nieuws.

Terwijl ik dit schrijf moet ik aan zuster Emmanuelle denken , die verleden jaar op de leeftijd van 98 jaar dit leven verliet. Rond haar vijftigste vroeg ze aan haar oversten de toestemming om in de krottenwijken bij de vuilnisbelten van Kairo te gaan leven. Ze deed daar de mensen weer in zichzelf geloven. Ze was niet bezig met mensen bewegen om in God te geloven. Ze geloofde echter dat als de mens het geloof in zichzelf terugvindt, hij dan vanzelf bij God komt.

Heel af en toe kreeg je op de Waalse zender een glimp van haar werk te zien omdat dan een of andere actie voor haar werk werd gevoerd. Als in een interview haar gevraagd werd hoe ze indertijd tot dit besluit gekomen was, antwoordde ze dat ze niet het gevoel had zelf een besluit genomen te hebben. Ze volgde een kracht in haar, die haar in die richting deed kijken. Een kracht, die inspireert tot. Vanuit deze kracht werkte ze met de mensen mee. Het hielp haar om deze kracht ook in deze mensen te zien. Deze kracht zien hielp hen in hun kracht te komen. Ze vonden hun waardigheid terug, ondanks.

Hier wens ik ruimte te creëren om af en toe een licht te laten vallen op perspectieven die ons in een andere richting doen kijken. Er is nog heel wat vruchtbaar land dat kan worden ontgonnen. Dit is ook de boodschap van de duif in het verhaal van Noach, die met een olijftak terugkomt. De olijf, die symbool staat voor deze kracht die in mensen werkzaam is en altijd werkzaam blijft, ondanks.

Maar we kunnen hem wel eens uit het oog verliezen.

In India hebben de laatste jaren duizenden boeren zelfmoord gepleegd omdat ze geen uitweg meer zagen. Deze situatie ontstaat omdat de boeren afhankelijk worden van zaaigoedhandelaars die overal genetisch gemanipuleerd zaaigoed verspreiden. Deze handelaars werken voor multinationale zaaigoedconcerns die hun belangen graag gediend zien. Maar voor de teelt van de rijst zijn dure chemicaliën nodig. Het is een vicieuze cirkel. De boeren werken zich in steeds groter wordende schulden. Er is geen uitkomst meer. De organisatie Navdanya biedt boeren, die in hetzelfde straatje dreigen te belanden, een nieuw perspectief. Ze bezorgt hen biologisch gekweekt zaad. De boeren kunnen in cursussen de nodige kennis opdoen om op een heel andere wijze met de grond om te gaan.

Door bewustwording weten ze weerstand te bieden aan de manipulatie van de grote handelaren die hen misbruiken om rijk te worden. Dat is een voorbeeld van iets dat niet op zijn plaats ligt.

Via de organisatie Navdanya wordt de door de boeren op eerlijke wijze geteelde rijst ook door eerlijke handel verder verspreid en bij de consument gebracht. De boeren kunnen weer geld sparen. Hun gezin vaart er goed bij. Hun werk krijgt weer zin.
Ik citeer hier een getuigenis van een boer die vertelt:

” Onze voorouders teelden generaties lang op biologische manier. Met hulp van Navdanya hebben we dit opnieuw kunnen aanleren. Met het geld dat we daarmee verdienen, en vooral met het geld dat we op die manier besparen, hebben we een nieuw huis kunnen bouwen. Nu leven we niet meer in een lemen hut maar in een echt stenen huis.” ( De Koevoet, 146, lente 2009)

Navdanya betekent negen zaden. De spilfiguur van de organisatie is Vandana Shiva.

Ze werd in 1952 geboren. Ze richtte in 1982, in een schuurtje van haar ouders, de Research Foundation for Science, Technology and Ecology. Een stichting die zich bezig houdt met wetenschap, technologie en ecologie.

Vandana is fysicus, atoomdeskundige, filosoof, milieuactivist en schrijver. Ze stelt al haar kennis ten dienste van de verbetering van de leefomstandigheden van Indiase boeren. Ze komt zeer sterk op voor de bescherming van de Indiase biodiversiteit. Later richtte ze Ravdanya op. Ze vond het zinniger om negen maanden van het jaar bij de boeren door te brengen en haar kennis te investeren in onderzoek ter plekke dan in een academische omgeving.

Een typische uitspraak van haar is: “Als je werkelijk toegewijd bent, als je doet wat je doet omdat je op intellectueel en wetenschappelijk niveau wéét dat dit de juiste beslissing is, als je geweten je vertelt dat het verkeerd zou zijn als je anders zou handelen, dan zal je werk uiteindelijk opbloeien. Het kost een hoop tijd, maar dat geeft niet.” ( uit een interview met Jesse Goossens, Vrouwen die de wereld veranderen. Lemniscaat, 2004 )

Ze leeft nog steeds op de boerderij van haar ouders, praat nog dagelijks met de boeren en met hun echtgenotes en leert van het land dat ze mee bewerkt. Ze gelooft immers dat de natuur alles aanbiedt om te leren hoe het leven in elkaar zit en hoe we als mens er zinvol kunnen leren op inspelen.

Met deze levenshouding sluit ze in de geest aan bij Gandhi. Hij geloofde immers dat de natuur volgen het minste schade aanricht. Alles wat een mens nodig heeft om te bestaan is in de mens zelf en zijn omgeving te vinden. Dit is een zeer hoopvol perspectief waarin we door de invloed van onze verstedelijking misschien nog moeilijk kunnen geloven.

Maar Vandana merkt dagelijks dat het werkt en dat het de wonden van families heelt.

Over de organisatie die ze oprichtte vindt je meer op www. navdanya.org.

Over producten die op een eerlijke wijze worden verhandeld vindt je meer in www. fairtrade.be

Veel van deze producten vindt je in wereldwinkels, en een deel in supermarkten met het keurmerk Max Havelaar. De hele weg die het product aflegt van boer tot in de winkel wordt streng gecontroleerd. De boer krijgt een eerlijk loon, en de consument een eerlijk product.

Wellicht zijn de wijze boodschappen van deze moedige vrouw ook voor ons heel actueel. Het helpt ons misschien bewust te worden van wat op ons bord komt en op welke manier wij met voedsel omgaan. Het helpt ons misschien te beseffen hoe belangrijk het is om kinderen te helpen het contact met de natuur niet te verliezen. Zo vinden ze ook zichzelf weer terug. Hun natuur.

Toen we nog de geitjes hadden kwam de juf met haar hele klas uit het dorp bij ons kijken. De kinderen zagen ons melken, kaas maken. Ze stelden een heleboel vragen, want er was veel dat ze niet wisten. Maar ze stelden gelukkig nog vragen.

Wat ik nooit vergeet is de vreugde die op hun gezichten verscheen als ze iets begrepen van de samenhang tussen de geit, de melk en de kaas.

Ze proefden anders. Ze proefden bewust. We kunnen onze kinderen helpen de samenhang van het leven niet te vergeten.

Zoals Vandana haar boeren helpt.

De dingen naar waarde schatten is ook jezelf naar waarde schatten.

Een hoopvol perspectief!